03 sep 2019

de uitdaging: een lerend netwerk met burgerinitiatieven

Impressie na de eerste reeks Groen augustuswandelingen

In augustus zocht Groen Bilzen op woensdagavond telkens naar de mooiere plekjes in een aantal dorpskernen; achtereenvolgens wandelden we in Munsterbilzen, Martenslinde, Hees en Grote Spouwen.

We zagen telkens een ander dorp, met een typische eigen structuur en vooral met eigen uitdagingen en mogelijkheden. Naast de ontdekking van plekjes waar sommigen nooit eerder geweest waren, hadden deze wandelingen een diepe meerwaarde, alleen al maar de gezellig onderlinge small talks.

Wij hebben met eigen ogen kunnen zien dat ieder dorp meer is dan het pleintje aan de kerk.

Wat nog opviel: de bewoners zijn best trots zijn op hun dorp.

 

Volgend jaar in augustus gaan we dit initiatief herhalen en komen andere dorpen aan de beurt.


Munsterbilzen

In Munsterbilzen wandelden we een stuk van Munster "boven", speelden we met de grens van Bilzen, een beetje links en rechts van het oude treinspoor. Waarschijnlijk wel het toekomstige tramspoor dat nieuwe mogelijkheden creëert voor inwoners. Voor studenten van Eigenbilzen, Munsterbilzen en Beverst is de tram een vlotte verbinding naar de universiteit en andere (hoge) scholen in Hasselt.

Maar de tram zal ook uitdagingen brengen voor lokale situaties. Het is belangrijk om hier tijdig mee rekening te houden. Zo zal het belangrijk zijn om een aangepaste  en vooral veilige fietsoversteekplaats te voorzien aan de rotonde ter hoogte van café Bloemenhof.

Een andere uitdaging om over na te denken is het veelvuldige sluikverkeer aan de Kapelhofbrug tussen Broekem en Wijngaardstraat. Hier kunnen met de omwonenden alternatieven uitgewerkt zodat het aangenamer wonen is en vooral veiliger voor fietsers en voetgangers. Het sluikverkeer op deze plaats zorgt ook voor schoolgaande kinderen voor gevaarlijke situatie aan kruising Wijngaardstraat en Appelboomgaardstraat en verder door in Appelboomgaardstraat.

Met een breed overleg van bewoners en gebruikers (sporthal, ziekenhuis, scholen, woonzorgcentrum) moet samen met verkeersspecialisten nagedacht worden hoe deze as van Broekem tot Haagstraat, en dan vooral de situatie op de Appelboomgaardstraat kan aangepakt worden om hier een veiliger situatie te creëren, vooral voor de vele gebruikers, en speciaal de voetgangers, fietsers en rolstoelgebruikers op deze plek.

Het Edelhof: hier is al veel over gezegd. Het is belangrijk om werk te maken voor een breed overleg van inwoners, organisaties en specialisten in dorpskern ontwikkelingen om zo een zicht te krijgen op mogelijkheden en uitdagingen voor de hele site met het parkgebied, de speeltuin, de publieke parking, het open terrein van oud voetbalterrein, de toegang tot Domino, de Remise, het Edelhof zelf en de beeldentuin en dan de verbinding met het dorpscentrum. Groen Bilzen hoopt dat er hier een testcase kan van gemaakt worden om te kijken hoe een breed dorpsoverleg kan zorgen voor een globale aanpak van een complete site om zo nieuwe mogelijkheden te creëren voor het dorpsleven.

Andere uitdagingen zijn het onderhoud van een aantal trage wegen, oa het stukje vanaf de Landradakapel in de Wijngaardstraat richting fietspad. Misschien kan onderzocht worden hoe vanaf de sporthal hier aansluiting kan gemaakt worden zodat gevaarlijke fietstoestanden in de Wijngaardstraat kunnen vermeden worden.


Martenslinde

Ook in deze dorpskern staat het beleid voor een uitdaging naar een globale aanpak, die verder gaat dan enkele zeer specifieke oplossingen: het dorpsplein, de kerk, de pastorij en zaaltje, het kerkhof …  ook hier weer is het belangrijk om ruimte te maken voor een breed overleg en vooral te werken aan een globale visie

Het groen onderhoud van het kerkhof begint zijn vruchten af te werpen. Het is nu belangrijk om verder te gaan op deze weg. Ook stellen we vast dat het noodzakelijk is om een goede begeleiding te voorzien voor de ploeg onderhoudswerkers. Deze mensen begrijpen niet altijd wat de bedoeling is en wat de concrete uitwerking van een groen kerkhof betekent. Soms verwijdert men aanplantingen omdat men dit beschouwt als onkruid. Waarom staan we tijdens onze vakanties in het buitenland altijd in bewondering voor de prachtige groene begraafplaatsen en moeten we in onze eigen dorpen altijd kunnen lopen over roze steentjes? Een radicalere aanpak, met overleg , met sensibilisering en vooral met betrokkenheid van schoolkinderen maakt hier enorme nieuwe dingen mogelijk.

Martenslinde heeft ook het schoolvoorbeeld hoe je van een trage weg gewoonweg een fietssnelweg kan maken: betonverharding! Fout! Enorm fout!

Dat oversteken van de Martenslindestraat voor voetgangers en fietsers een hachelijke onderneming was, konden we zelf ondervinden. Bewoners wezen ons op de gevaarlijke situatie van jonge fietsers die ’s morgens vanuit de omgeving van de dorpskern richting Bilzen fietsen: ze fietsen een heel stuk tegen het verkeer om dan als er wat minder verkeer is de weg te dwarsen. Dit kan anders met een extra verkeerseiland als oversteekplaats.

Voor sommigen van de wandelaars is het Wilderpark een kennismaking met een onbekende wereld. Gewoon prachtig, maar met uitdagingen voor onderhoud.


Hees

Eerste uitdaging was een café om af te spreken … dus maar genieten van de gezellige gastvrijheid van een koppel in de Tommestraat.

Hees was weer anders dan Munsterbilzen of Martenslinde: betonnen verkavelingswegen, gezellige kleine straatjes met af en toe racend doorgaand verkeer, enkele zeer bouwvallige onbewoonde panden die dringend om een veiliger oplossing roepen. Dit hebben we vorig jaar tijdens onze bankbabbels ook in Merem gehoord. Misschien moet er toch vanuit het beleid de aanpak van onbewoonde en verkrotte panden anders aangepakt worden?

En dan kregen we de gelegenheid voor een prachtig stukje natuur te verkennen langs het Heserwater. Hier en daar zagen we juweeltjes van vlindertuinen met een rijkdom aan een kleurenpracht. Misschien is het na het Kalverpad, het Geitenpad en de zovele andere bilzerse wandelpaden, nu tijd om van ook Hees een heus wandelpad te voorzien: het Heserpad. Met wat kleine ingrepen kan hier een uniek wandelpad gemaakt worden.


Grote Spouwen

Mensen die van buiten Spouwen komen, kennen niet altijd het verschil tussen Grote en Kleine Spouwen en verwisselen beide mooie dorpen dan ook wel eens. De wandelaars weten nu wel het verschil, alhoewel niet elke spouwenaar akkoord is over de grens. En wat verder nog opviel: Bilzen is best heuvelachtig …

Het dorpscentrum is mooi aan het worden, maar er zijn nog heel wat uitdagingen. Wat met het oude gerechtshof bijvoorbeeld? Hier steekt nog een stuk geschiedenis in. Hopelijk kunnen creatieve architecten een en ander integreren en zo het mooi dorpszicht bewaren.

Voor het (oude?) kerkhof is hier dezelfde uitdaging als in Martenslinde. Samen met de verschillende trage wegen rond de dorpskern zijn hier prachtige dingen mogelijk, maar werk aan de winkel voor onderhoud en dus niet vol beton gieten!

De wandelaars maakten kennis met het enorme werk van Sparo! Heel stil in een uithoek van Bilzen zorgen zij voor een enorme schat aan natuurbeheer. Maar we werden ook geconfronteerd met de uitdagingen, zoals het noodzakelijk overleg met boeren en de behoefte aan vrijwilligers om mee in te staan voor het onderhoud.


Groen Bilzen kijkt terug op 4 inspirerende Groen augustuswandelingen.

En wat hebben we nu  geleerd:

  • Grote behoefte voor blijvend overleg tussen inwoners en beleid, samen met experts, alhoewel de eerste en de beste experts de inwoners zelf zijn. Het beleid kan nog meer de lokale burgerinitiatieven ondersteunen. Groen Bilzen pleit in die zin voor een heus “lerend netwerk” van bilzerse burgerinitiatieven, niet om te sturen van bovenaf, maar om een echte uitwisseling tussen de verenigingen te realiseren.
  • Nog meer samenwerken met scholen voor sensibilisering door mede onderhoud van begraafplaatsen en natuurgebieden
  • Alert zijn voor mogelijkheden om op kleine plekken veel mooie dingen te doen waardoor het leven van inwoners meer kwaliteit krijgt.
  • En tenslotte: Hebben we ergens elektrische laadpalen gezien in de dorpen of faciliteiten voor autodelen? Hallo 2020!